Konak'de En Sık Karşılaştığımız Arızalar ve Nedenleri
Her başlık, Konak'in kendi iklim ve su verisine dayanıyor — arızanın nedeni ve çözümü ayrı ayrı
Konak'ta Klima Montajı Neden Önce İzin Konusu?
Konak İzmir'in en eski yapı stokuna sahip ilçelerinden ve önemli bölümü koruma alanında; Kemeraltı Nisan 2020'de UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne girdi. Tescilli yapılarda cepheye delik açmak, dış ünite asmak ya da görünür hat geçirmek izne tabidir. Yani montaj kararı burada yalnızca teknik değil, aynı zamanda idari bir konu — ve bu, işin en sık atlanan tarafı.
Kemeraltı statüsü
UNESCO Geçici Listesi, Nisan 2020
UNESCO / ÇEKÜL
İlçe alanı
24 km², 112 mahalle
TÜİK 2019
Nüfus yoğunluğu
≈14.650 kişi/km² (2019)
TÜİK 2019
İlçe oluş tarihi
4 Temmuz 1987, 3392 sayılı kanun
idari kayıt
Neden oluyor
Cepheye müdahalenin izne tabi olması
Koruma alanındaki ve tescilli yapılarda dış cephe, yapının korunan değerinin parçasıdır. Dış ünite asmak, delik açmak ya da görünür bakır hat geçirmek izin gerektirir. İzinsiz yapılan montaj sökülmek zorunda kalabiliyor; bu, iki kez ödenen bir masraf demek.
Dış üniteye uygun yer bulunamaması
Bitişik nizam ve dar aralıklı dokuda dış üniteye uygun, hava dolaşımı olan bir yer bulmak kolay değil. Zorlama çözümlerde ünite duvara ya da komşu üniteye çok yakın kalıyor; biri diğerinin attığı sıcak havayı emiyor ve yüksek basınç koruması devreye giriyor.
Hat uzunluğunun zorunlu olarak artması
Dış ünite ancak uzak bir noktaya konabiliyorsa hat uzuyor. Belirli bir uzunluğun ötesinde ilave gaz şarjı, belirli yükseklik farklarında ise yağın kompresöre dönebilmesi için yağ tuzağı gerekir. Bunlar montajda atlanırsa cihaz sağlam olduğu hâlde kapasitesinin altında çalışır.
Eski yapıda yoğuşma suyu tahliyesi
İç ünitenin yoğuşma suyunun nereye gideceği tarihî yapıda ayrı bir sorun. Gelişigüzel bir tahliye cepheye ve komşu yapıya zarar veriyor; bu da sonradan sökme sebebi oluyor.
Ne yapılıyor
Binanın statüsü montajdan önce netleşir
Tescilli mi, koruma alanında mı — bu soru cihaz alınmadan önce cevaplanmalı. Gerekiyorsa yönetimle ve ilgili kurumla görüşülmesi gereken bir süreç var; bunu baştan söylüyoruz.
Dış ünite yeri birlikte seçilir
Hava dolaşımı olan, cepheyi bozmayan ve bakım için erişilebilir bir konum aranır. Erişilemeyen bir konum ilerideki her bakımı ayrı bir işe dönüştürür.
Hat uzunluğu ve kot farkı hesaplanır
Uzun hat gerekiyorsa gaz şarjı yeniden hesaplanır ve gerekli yerde yağ tuzağı yapılır. Bu iki adım montaj anında yapılmazsa sonradan düzeltmek çok daha zordur.
Yoğuşma tahliyesi planlanır
Tahliye güzergâhı montajdan önce belirlenir. Doğru planlanmış bir tahliye, hem cepheyi hem komşuluk ilişkisini koruyor.
Klima arızalarının tamamı, hata kodları ve servis kapsamı
Konak'ın Eski Yapı Stokunda Kombi ve Baca
Konak İzmir'in en eski konut dokusuna sahip ilçelerinden ve bacalı cihazlar hâlâ kullanımda. Bu cihazlar yanma havasını bulundukları mekândan alır; havalandırma menfezinin kapatılması hayati risktir. Buna onlarca yıllık tesisatın biriktirdiği tortu ekleniyor — yeni cihaz eski tesisata bağlandığında sorun cihazdan değil hattan geliyor.
Isıtma sezonu
kasım – mart, ≈5 ay
Weather Spark
Kasım-ocak toplam yağış
263 mm
Weather Spark
Ocak ort. en düşük
4 °C
Weather Spark
Suyun sertliği
16 °Fr — orta sert
İZSU
Neden oluyor
Havalandırma menfezinin kapatılması
Bacalı cihaz yanma havasını mekândan alır. Menfez kapatıldığında yanma bozulur ve karbon monoksit riski doğar. Bu, konforla değil doğrudan can güvenliğiyle ilgili bir konudur ve pazarlığı yoktur.
Baca çekişinin bozulması
Kasım-ocak arası 263 mm yağış alan bir kışta baca ucundaki birikme ve tıkanma kolaylaşıyor. Eski yapıda ortak bacalar ayrıca uzun ve dolambaçlı olabiliyor; çekiş her ısıtma sezonu öncesi kontrol edilmeli.
Yaşlı tesisatta biriken tortu
Onlarca yıl çalışmış tesisatın içinde pas, çamur ve kireç birikir. Yeni kombi bağlandığında bu tortu plakalı eşanjöre gider; modern eşanjörlerin kanalları dar olduğu için cihaz yeniyken sıcak su vermemeye başlayabilir.
Daralmış su borularının debiyi düşürmesi
Eski yapıda galvaniz borular yıllar içinde içeriden daralır. Şebeke basıncı yeterli olsa bile daireye ulaşan debi düşük kalabiliyor; kombi sıcak su konumunda yeterli akış göremediği için devreye girmiyor.
Ne yapılıyor
Baca çekişi ve menfez kontrol edilir
Her ısıtma sezonu öncesinde çekiş ölçülür ve menfezin açık olduğu doğrulanır. Kapatılmış bir menfez görürsek işi yapmadan önce bunu söylüyoruz.
Cihaz değişiminde tesisat yıkanır
Eski tesisata yeni cihaz bağlanacaksa tesisat yıkaması yapılır ya da en azından pislik tutucu takılır. Bu adım atlanırsa yeni cihazın garantisi bile sizi tortudan korumaz.
Akış debisi ölçülür
"Kombi sıcak su vermiyor" şikâyetinde önce daireye ulaşan debi ölçülür. Sorun borudaysa cihazda parça değiştirmek çözmez.
Bakım ekimde yapılır
Isıtma sezonu kasımda başlıyor. Ekimde yapılan bakımda baca, menfez, tesisat basıncı ve eşanjör birlikte kontrol edilir.
Kombi arızalarının tamamı, hata kodları ve servis kapsamı
Kemeraltı ve Çevresinde Ticari Soğutma
Konak'ta soğutmanın büyük bölümü mutfakta değil çarşıda çalışıyor. Kemeraltı Türkiye'nin en büyük açık hava çarşılarından; Nisan 2020'de UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne girdi. Çarşı mahallelerinde ikamet nüfusu birkaç düzine kişi — Kestelli 54, Güzelyurt 23 — ama gündüz hareketi bununla ölçülemez. Ekipman kesintisiz çalışıyor ve duruş doğrudan maliyet.
Kestelli nüfusu
54 kişi (109/112)
TÜİK 2019
Konak Mah. nüfusu
70 kişi (105/112)
TÜİK 2019
Temmuz-ağustos yağışı
toplam 3,4 mm
Weather Spark
Buzdolabı hedefi
+4 °C / dondurucu −18 °C
genel teknik değer
Neden oluyor
Kapağın gün boyu açılıp kapanması
Çarşı işletmesinde kapak sürekli açılıyor. Her açılışta içeri sıcak ve nemli hava giriyor; evaporatörde buzlanma artıyor, kompresör çalışma süresi uzuyor. Bu, arıza değil kullanım biçiminin sonucu — ama bakım aralığını belirleyen asıl etken.
Dar dükkânda hava dolaşımının olmaması
Cihaz duvara ya da rafa bitişik yerleştirildiğinde arka kondanser ısıyı atamıyor. Bitişik nizam ve dar mekânların yaygın olduğu çarşı dokusunda bu çok sık karşımıza çıkıyor ve çözümü çoğu zaman parça değişimi değil, yerleşim düzeltmesi.
Yağmurla yıkanmayan dış ünite
Temmuz ve ağustosun toplam yağışı 3,4 mm. Yoğun yaya ve araç hareketinin olduğu bir merkezde kanatçıklarda biriken kir ısı atma verimini düşürüyor ve elektrik tüketimi artıyor.
Ölçmeden gaz eklenmesi
"Soğutmuyor" şikâyetinde ilk akla gelen gaz oluyor. Oysa kirli kondanser, tıkalı filtre, yorgun conta ve yanlış yerleşim aynı belirtiyi verir. Ölçmeden gaz eklemek hem gereksiz masraf hem cihaza zarardır.
Ne yapılıyor
Bakım aralığı kullanıma göre kısaltılır
Çarşıda "yılda bir" aralığı yetersiz. Kondanser ve conta kontrolü sezon içinde tekrarlanır; planlı bakım arızayı beklemekten ucuza geliyor.
Yerleşim ve boşluk düzeltilir
Cihazın arkasında ve üstünde hava dolaşımı için boşluk bırakılır. Bu düzeltme dar dükkânda çoğu zaman parça değişiminden daha çok fark yaratıyor.
Ürün sıcaklığı ölçülerek doğrulanır
Ekipmanın göstergesi değil, ürünün kendi sıcaklığı ölçülür. Gösterge doğru okusa bile hava dağılımı bozuksa ürünün bir bölümü hedef sıcaklıkta olmayabilir.
Müdahale çarşı saatlerine göre planlanır
Telefon hattımız her gün 24 saat açık. Araç erişimi sınırlı olduğu için ekipman elle taşınıyor; gün ve saati baştan planlamak işin en pratik tarafı.
Buzdolabı arızalarının tamamı, hata kodları ve servis kapsamı
Konak'ta Beyaz Eşya: Dar Merdiven, Asansörsüz Bina, Eski Boru
Konak'ta beyaz eşya işini zorlaştıran iki şey var ve ikisi de cihazın kendisiyle ilgili değil: yapıya erişim ve tesisatın yaşı. 24 km²ye sıkışmış 112 mahallede dar sokak, asansörsüz bina ve dar merdiven yaygın; eski yapı stokunda ise daralmış borular cihazın istediği debiyi karşılayamıyor.
Cihazlar için alt sınır
en az 1 bar (0,1 MPa)
genel teknik değer
İlçe alanı
24 km², 112 mahalle
TÜİK 2019
Nüfus yoğunluğu
≈14.650 kişi/km² (2019)
TÜİK 2019
Suyun sertliği
110-140 mg/L CaCO₃
İZSU
Neden oluyor
Daralmış borunun debiyi düşürmesi
Eski yapıda galvaniz borular içeriden daralır. Şebeke basıncı yeterli olsa bile cihazın gördüğü akış basıncı 1 barın altına inebiliyor; makine "su yok" hatası veriyor ve programı durduruyor. Musluktan su akıyor olması bunu dışlamaz.
Giriş süzgecinde kireç ve tortu
Su orta sert ve tesisat yaşlı. Makinenin giriş süzgecinde biriken kireç ve pas, basınç yeterli olsa bile debiyi düşürüyor. Bu, kullanıcının kendi temizleyebileceği bir parça.
Taşıma sırasında zarar görmesi
Dar merdivenden çıkarılan makine zorlandığında dış gövde ve iç bağlantılar zarar görebiliyor. Çamaşır makinesi nakliye vidaları takılmadan taşınırsa tambur askıları ve amortisörler de kalıcı hasar alıyor.
Terazisi ayarlanmamış makine
Yeni yere konan makinenin ayakları ayarlanmazsa cihaz eğri çalışır ve her sıkmada kendi kendini yıpratır; rulman ömrü belirgin şekilde kısalır.
Ne yapılıyor
Erişim koşulları telefonda sorulur
Kaçıncı kat, asansör var mı, araç girişine uzaklık ne kadar — üç soru. Bunlar randevunun gerçekçi olmasını ve gerekli ekipmanla gelmemizi sağlıyor.
Önce ölçüm, sonra parça
Cihazın giriş noktasında akış basıncı ölçülür. 1 barın altındaysa arıza cihazda değildir; valf değiştirmek sorunu çözmez, sadece masrafı büyütür.
Süzgeç ve filtre temizlenir
Su giriş süzgeci ve tahliye filtresi temizlenir; nasıl yapılacağını yerinde gösteriyoruz. Eski tesisatta bu iki işlem tek başına birçok şikâyeti çözüyor.
Taşıma sonrası terazi ayarı yapılır
Makine yerine konduktan sonra su terazisiyle ayarlanır. Birkaç dakikalık bir iş ve rulman ömrünü doğrudan uzatıyor.
Beyaz Eşya arızalarının tamamı, hata kodları ve servis kapsamı
Konak'ta Dar Avluda Isı Pompası: Ses ve Hava Aynı Sorunun İki Yüzü
Konak'ta bitişik nizam yapı ve dar iç avlu yaygın. Isı pompasının dış ünitesi böyle bir hacme konduğunda iki şey birden oluyor: cihazın sesi duvarlar arasında yankılanıp komşu pencerelere ulaşıyor ve aynı dar hacimde hava yenilenmediği için cihaz kendi soğuttuğu havayı geri emiyor. İkisi de aynı yerleşim kararından doğuyor ve ikisi de montajdan sonra düzeltilmesi zor.
Nüfus yoğunluğu
≈14.650 kişi/km² (2019)
TÜİK 2019
İlçe alanı
24 km², 112 mahalle
TÜİK 2019
Kemeraltı statüsü
UNESCO Geçici Listesi, Nisan 2020
UNESCO / ÇEKÜL
Ocak ort. en düşük
4 °C
Weather Spark
Neden oluyor
Dar avluda sesin yankılanması
Isı pompası kışın gece dâhil kesintisiz çalışır. Karşılıklı duvarların yakın olduğu bir avluda ses yutulmuyor, yansıyarak komşu pencerelere taşınıyor. Aynı cihaz açık bir bahçede sorun çıkarmazken burada şikâyet konusu oluyor.
Havanın yenilenmediği kapalı hacim
Isı pompası çalışırken önünden soğuttuğu havayı dışarı atar. Kapalı bir avluda bu hava dışarı çıkamıyor; cihaz giderek daha soğuk havayı emmeye başlıyor ve verim düşüyor. Bu, ölçüm yapılmadan fark edilmesi zor bir kayıp.
Koruma statüsünün cephe seçeneklerini daraltması
Tescilli yapıda üniteyi sokak cephesine asmak izne tabi. Geriye kalan tek yer çoğu zaman aynı dar avlu oluyor — yani seçenek yokluğu teknik sorunun kaynağı hâline geliyor.
Boru güzergâhının uzaması
Uygun yer bulunamadığında ünite daireye uzak bir noktaya konuyor. Boru uzadıkça hem ısı kaybı hem basınç kaybı artıyor; eski yapıda güzergâhın yalıtılmadan geçirilmesi bu kaybı büyütüyor.
Ne yapılıyor
Ses düzeyi montajdan önce konuşulur
Cihazın gece modu var mı, hangi mesafede kaç desibel — bunlar seçim ölçütü olarak baştan değerlendirilir. Komşuluk sorunu çıktıktan sonra yapılacak fazla bir şey kalmıyor.
Avluda hava kaçışı olup olmadığı incelenir
Havanın yukarı ya da yan bir açıklıktan kaçabildiği bir avluysa çözüm mümkün; tamamen kapalıysa o konum baştan eleniyor. Bunu montajdan önce söylüyoruz.
İzin gerektiren güzergâh baştan netleştirilir
Tescilli yapıda hangi güzergâhın izne tabi olduğu, cihaz alınmadan önce belirlenir. Bu adım atlanırsa yapılan montaj sökülmek zorunda kalabiliyor.
Boru hattı kısa ve yalıtımlı planlanır
Güzergâh mümkün olan en kısa şekilde ve tamamı yalıtılarak geçirilir. Eski yapıda soğuk hacimlerden geçen yalıtımsız bir hat, sistemin bütün kazancını yiyebiliyor.
Konak'ta Topraklaması Olmayan Prizin Televizyona Etkisi
Konak İzmir'in en eski konut dokusuna sahip ilçelerinden ve bu yapıların bir bölümünde elektrik tesisatı, topraklamanın zorunlu hâle gelmesinden önce çekilmiş. Topraklamasız bir prizde televizyon çalışır — ama gövdesinde kaçak gerilim taşır, anten hattı üzerinden parazit biner ve koruma elemanları iş göremez. Görüntüdeki dalgalanma ve ses uğultusu çoğu zaman buradan geliyor.
İlçe oluş tarihi
4 Temmuz 1987
idari kayıt
Nüfus yoğunluğu
≈14.650 kişi/km² (2019)
TÜİK 2019
Besleme gerilimi
230 V ± %10 (207-253 V)
genel teknik değer
Kemeraltı statüsü
UNESCO Geçici Listesi, Nisan 2020
UNESCO / ÇEKÜL
Neden oluyor
Topraklamasız prizde gövdede kalan gerilim
Elektronik cihazların içindeki parazit süzgeçleri, küçük bir kaçak akımı toprağa aktarmak üzere tasarlanmıştır. Topraklama yoksa bu akım gövdede kalıyor; metal kısımlara dokunulduğunda karıncalanma hissedilmesinin sebebi bu. Aynı gerilim anten hattı üzerinden görüntüye de biniyor.
Ortak anten kolonunun yaşı
Eski binalarda anten kolonu onlarca yıllık ve çoğu zaman hiç yenilenmemiş. Ek yerlerinde oksitlenme, dağıtıcıda zayıflama birikiyor. Bir dairede başlayan kareleşme, sonraki aylarda komşu dairelere de yayılıyor — çünkü sorun cihazlarda değil, ortak hatta ilerliyor.
Sigorta düzeninin eski olması
Otomatik sigorta ve kaçak akım rölesi bulunmayan tesisatta aşırı akım ve kaçak durumları cihaza kadar ulaşıyor. Bu, yalnızca televizyonun değil evdeki bütün elektroniğin ömrünü kısaltan bir eksik.
Nemli iç mekânda oksitlenme
Aralık 98 mm ile yılın en yağışlı ayı ve eski yapıda dış duvarlar daha çok nem tutuyor. Duvar içindeki eski anten kablosunun ek yerleri bu nemde oksitleniyor; sinyal kaybı kışın belirginleşip yazın hafifliyorsa akla ilk gelmesi gereken sebep budur.
Ne yapılıyor
Prizde topraklama olup olmadığı kontrol edilir
Bu, cihazın içine bakmadan önce yapılması gereken ilk kontrol. Topraklama yoksa yapılacak her elektronik onarım, aynı sorunun tekrar etmesiyle sonuçlanıyor.
Karıncalanma hissi ciddiye alınır
Cihazın metal yüzeyine dokununca karıncalanma hissediliyorsa bu görmezden gelinecek bir belirti değil. Tesisat elektrik tesisatçısına gösterilmeli; bu bizim işimizin dışında ve bunu açıkça söylüyoruz.
Ortak hat komşularla birlikte değerlendirilir
Aynı görüntü sorunu üst ya da alt katta da varsa arıza ortak anten kolonundadır ve çözümü bina yönetiminin işidir. Ölçümü yazılı veriyoruz ki apartman toplantısında elinizde somut bir bulgu olsun.
Daire içi kablo yenilenmesi ayrı düşünülür
Duvar içindeki eski kablo değiştirilemiyorsa görünür güzergâhtan yeni bir hat çekilebiliyor. Tescilli yapıda cepheye çıkan bir müdahale gerekiyorsa bunun izne tabi olduğunu baştan hatırlatıyoruz.
Televizyon arızalarının tamamı, hata kodları ve servis kapsamı
Su değerleri İZSU / İzmir Büyükşehir Belediyesi su analiz sonuçlarından;
iklim değerleri Weather Spark — İzmir (Konak) istasyonu (38,413° K / 27,138° D, rakım 122 m; istasyon ilçenin kendi sınırları içinde) ve MGM İzmir 1991-2020 normalleri alınmıştır.
Teknik eşikler genel/tipik aralıklardır; cihazın kendi etiketinde yazan değer esastır.